بعضی آداب وسنن واشقان

 از جمله سنت های دیدنی مردم واشقان مراسم های عروسی وتعزیه است . ضمن اینکه مناسبت های دیگر همچون فوت افراد و یا قرآن خوانی دسته جمعی و غیره نیز هر یک به شیوه ای خاص برگزار میشوند . تعزیه خوانی ومراسم های عروسی که من قبلا درواشقان شاهد آن بودم هریک لطف وغنای خاص خود را داشته اند. البته بیشتر تعزیه خوانهای خوش صدای قدیمی به رحمت خدا رفته اند ولی هنوز هم این سنت ادامه دارد . تعزیه ها مثل خیلی از جاهای ایران برگزار می شوند و بسته به ماهیت مراسم واینکه تعزیه کدام یک ازاهل بیت عصمت وطهارت ( علیهم السلام اجمعین ) برگزار شود فرق می کند ولی بخاطر دل بستگی فراوان مردم ووجود ریشه های مذهبی قوی بین مردم واشقان؛ غالب مراسم ها با استقبال خوب مردم مواجه می شوند. مراسم های عروسی در روستا هم بسیار دیدنی هستند. بخصوص زمانی که عروس خانم را بعد از استحمام بخانه دادماد می برند و به نظر من یکی اززیبا ترین قسمت های عروسی است ( ! ) . دراین زمان که با سلام وصلوات فراوان وهیاهوی جمعیت وآمیخته به صدای موسیقی های محلی است زنهای خانواده نوعروس را پشت سر زن دیگری که آینه به دست دارد تا منزل دادماد همراهی می کنند در حالیکه سیلی از جمعیت زنان نیز بدنبالشان روان می شوند . درعبورازدرب منازل خیلی ها اسفند دود وبرای تازه عروس سعادت وخوشبختی آروز می کنند . بسیاری هم روی روسری توری ومعمولا قرمز رنگی که سر و صورت عروس خانم را پوشانده پول سنجاق می کنند . مردهای فامیل قبلا دا دماد را همراهی کرده اند وداماد وساقدوش هایش بر بالای پشت بام حجله و یا مهتابی که جلوی حجله قرار دارد در انتظار بسر میبرند. هوا مملواز بوی اسفند است و همه در شادی زاید الوصفی بسر می برند . میوه اناردراین میان نقش اساسی بازی می کند وحتی اگر فصل انار هم نباشد از زیر زمین هم که شده انار پیدا می کنند و میاورند . چون به هر قیمتی که شده باید گربه را دم در همین حجله بکشند . !!!! داستان ازاین قرار است که داماد وساقدوش هایش وفرد دیگری که مسئول این کاراست درپشت بام وبالای درحجله می ایستند .عروس خانم را در محل ورودی اتاق نگه می دارند . یک نفرازهمراهان داماد محتوی دستمال بزرگی که مخلوطی از نخودچی و سکه های برنجی ومقداری جو و نقل و نبات ا ست را بر سر عروس خانم خالی می کند . در این حین بعضی ها صلوات میفرستند وبعضی ها هم با سوت زدن وکف زدن عروس دادماد را تشویق می کنند. دراین هنگام انار آب لمبو شده را به دادماد داده واز او می خواهند که از همان بالا نشانه گیری کرده وبر سر عروس خانم بزند !!! .بعضی ها دلرحم ترند ویواش می زنند ولی بعضی ها هم شیطنت کرده وبا قدرت تمام میزنند و البته بعضی ازهمراهان عروس پیش دستی کرده دست شانرا روی سر وی می گذارند واز شدت ضربه می کاهند. در مجموع همه بیشر دوست دارند که هدف گیری درست باشد . انارکه به هدف خورد وبرسرعروس متلاشی شد جنب وجوش مردم وشور وهیجانشان بیشتر می شود . چون موقع اقدام دیگری است. دویا سه جعبه میوه که معمولا سیب وپرتقال است از قبل روی بام آماده کرده اند وهمراهان داماد را با پرتاب کردن این میوه ها بین مردم آنها را تقسیم می کنند. یکی از مردانی که بسیار خبره این کار درویش علی است که سالهاست محور و مراسم گردان اکثر مراسم های شادی وعزای واشقانی ها است . تقسیم این میوه ها به عهده درویش علی است . مردم در کوچه ها وبام منازل اطراف تماشاگر مراسم اند. همه تلاش می کنند به هر قیمتی شده یکی از این میوه ها را در هوا بگیرند که در این میان گاه تلاش چند نفر برای قاپیدن یک سیب و یا پرتقال دیدنی است . من خودم ندیده ام ولی میگویند بوده اند افرادی که در حین تلاش برای گرفتن میوه های چرخان در هوا هیجانی شده و محل ایستادن خود را فراموش کرده واز پشت بامها و یا از روی دیوار های به زمین سقوط کرده اند .!!!! البته چون به این میوه نگاهی مقدس واحترام آمیز دارند با تمام وجود سعی در گرفتن اش می کنند می توان به آنها حق داد که این چنین پر حررات در فکر خاطره ای خوش وبیاد ماندنی از این مراسم باشند. خاطرات بعضی عروسی های پر شوروحرارت واشقان که بعضا تا یک هفته ادامه داشته اند سالهای سال درخاطرات مردم باقی مانده ومرجع بسیاری ازتعریف کردن خاطرات قدیم هستند و راویان ؛ با هربار تعریف کردن آنها گویی دوباره مردم را به آن زمان برده وهمان شیرینی وخوشی ایام را زنده می کنند . در این لحظات ؛ حال و هوای مردمی که به تماشای این تئاتر سنتی مشغولند دیدنی است . به نظر من در فاصله ای که داماد انار بر سر عروس خانم میکوبد ومیوه ها را با آن روش خاص ( !!! ) توزیع می کنند مردم به هیچ نمی اندیشند جز به شادی مراسمی که برمحیط حکمفرماست و همه با غرق شدن در نشاط عروسی همه غم ها و توقعات و گفته های مگو را فراموش کرده و نشئه ای عمیق فرورفته اند . بعد ازتوزیع میوه بتدریج مردم پراکنده شده وبه سراغ زندگی روزمره خود می روند تا شب که برای مراسم شام عروسی شرکت میکنند وآنهم همراه با شور ونوای موسیقی سنتی وبعضا مدرن همراه است .